چاپ کردن این صفحه

از عاشورا چه می دانیم؟

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و لا عدوان إلا علی الظالمین و صلاة و السلام علی رسول الله و علی آله و صحبه و من والاه

 

 الهی ! تنها تو را شایسته است صفت خدایی الهی یکتای بی همتایی، قیوم توانایی، بر همه چیز بینایی، در همه حال دانایی، از عیب مصفایی، از شرک مبرایی، تنها تو را شایسته است صفت خدایی

سپاس و ستایش مخصوص معبودی است که رحمان است و رحیم، در برابر خطاها و گناهان بندگانش تواب است و کریم. سپاس برای پروردگاری که ما را با نور اسلام روشنایی داد و با اکمال دین و اتمام نعمت بر ما منت نهاد، هم اوست که قرآن را برای بندگانش فرستاد و برنامه زندگی بشریت را در آن نهاد. و سپاس و ستایش ویژه خالقی است که بهترین بنده اش محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم را به پیغمبری مبعوث نمود و لغزش ها و خطاها را از وی زدود، سپس به ما افتخار رهروی و پیروی از او را عنایت فرمود. و بالأخره سپاس برای دو نعمت قرآن و سنت که هر کس بر آنان چنگ زند، خوشبخت است و مهتد و هر که در راه دفاع از آن جان دهد، مأوایش بهشت است و جنت.

مناسبتهایی برای بازگشت ..

ابلیس، دشمن قسم خورده ی فرزندان آدم همواره و بی هیچ اهمالی در صدد اغوای بندگان و منحرف کردنشان از راه راست و مسیر کامیابی به مسیر شقاوت و ضلالت و گمراهی است: «‏قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ» «شیطان گفت به عزّت و عظمتت سوگند، که همه آنان را گمراه خواهم كرد.‏» ص/82

 

شیطان در این راه از هیچ کوششی فروگذار نکرده و تن به هیچ تساهل و تسامحی نمی دهد و برای رسیدن به اهداف پلیدش با لشکریان عظیمش و راههای نفوذی که دارد، ابتدا انسان را به سوی گناهان صغیره، سپس به گناهان کبیره و بعد به سوی شرک و کفر و در نهایت به هلاکت و بدبختی کشانده و وی را از اوج عزت به قعر ذلت می رساند.

ابلیس رجیم که همواره مترصد فرصتی برای به دام انداختن فرزندان آدم است حتی در حال مرگ و احتضار نیز دست از تلاش خود بر نمی دارد در این حین برخی از بندگان غافل خدا، خواسته یا ناخواسته در این دام پنهان گرفتار شده و تن به معاصی و گناهان می سایند و دامن خویش را ملوث نموده و موجبات خوشحالی شیطان و ناخرسندی رحمان را فراهم می سازند.

اما از آنجا که خداوند منان، توبه پذیر است و مهربان؛ راه بازگشت و معاودت را بر انسان نبسته است: «إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ» «بی‌گمان خداوند توبه‌كاران را دوست ‌دارد.» بقره/222

همه ی انبیاء الهی هنگامی که برای هدایت امتهای منحرف مأموریت می یافتند، یکی از نخستین گامهایشان دعوت به توبه بود، چرا که بدون توبه و شستن لوح دل از نقش گناه، جایی برای نقش توحید و فضائل نیست.

بر این اساس خداوند متعال در دین مبین اسلام که سهل ترین و کاملترین ادیان است، مناسبت ها و عباداتی را قرار داده که راه بازگشت از عصیان و شستن روح و روان از زنگار و تاریکی های گناهان را بر بندگان سهل و آسان نموده است. این مناسبت ها ایمان را در قلوب بندگان جلا می بخشند و روح سخاوت و بخشش را در نفس ها به خروش در می آورند، در این ایام درهای توبه و رحمت واسعه ی الهی به روی بندگان گشوده و حجاب گناهان و معاصی از وی زدوده می شود. 

همگان به عظمت رمضان، شب های قدر و دهه ی ذی الحجه و روز عرفه آگاهند، در این خصوص دست های زیادی به قلم رفته و ورق های بسیاری مسطور گشته، اما در این بین روزی بزرگ و مبارک توسط امت مسلمان مهجور گشته، و آن نیست مگر روز عاشورا.

از عاشورا چه می دانیم ؟؟

با آغاز ماه محرم و نزدیک شدن به روز عاشورا چه صحنه هایی برای ما تداعی می شود؟! آیا بینش و دیدگاه ما از این ایام همان است که رسول خدا صلی الله علیه و سلم و یاران بزرگوارش رضی الله عنهم بر آن بودند؟ آیا اعمال و رفتار ما در این روزها برگرفته از الگوهای قرآنیمان است؟!

آنان در این ایام چه می کردند و ما چه می کنیم؟! چرا در صدد احیای سنت ها نیستیم و چرا از این خوان نعمت پروردگار بهره نمی گیریم؟

امر به روزه گرفتن عاشورا

هنگامی که پیامبر گرامیمان صلی الله علیه و سلم در ماه ربیع الاول سال اول هجری به مدینه ی منوره هجرت کردند و ماه دوم هجری را در مدینه سپری نمودند، دیدند که یهود در روز عاشورا روزه می گیرند، زیرا پیامبرشان موسی علیه السلام این روز را روزه می گرفت. پیامبر صلی الله علیه و سلم یارانشان را به روزه گرفتن این روز امر نمودند، صبح روز دهم محرم بود که آن حضرت صلی الله علیه و سلم دستور دادند تا همگی این روز را روزه بگیرند در حالی که بعضی از مردم مانند روزهای دیگر شروع به خوردن و نوشیدن کرده بودند. آن حضرت صلی الله علیه وسلم به روستاهای اطراف مدینه نیز افرادی را فرستادند تا به مردم اطلاع دهند که روزه بگیرند و کسانی که در این روز شروع به خوردن و نوشیدن نموده بودند نیز از خوردن و نوشیدن امتناع ورزند و بقیه ی روز را روزه بگیرند.

از سلمه بن اکوع رضی الله عنه روایت است که آن حضرت صلی الله علیه و سلم به مردی از قبیله ی اسلم امر نمود تا به مردم اعلام نماید: «کسی که تا حالا نخورده است روزه بگیرد زیرا امروز روز عاشورا است.» [بخاری 2/59].

حكمت در روزه ی عاشورا

عبدالله بن عباس رضی الله عنهما حكمت روزه ی  روز عاشورا را چنین بیان می كند: زمانی كه پیامبر صلی الله علیه و سلم به مدینه منوره هجرت نمود، یهود را دید كه روز عاشورا روزه می­گیرند، حضرت صلی الله علیه و سلم از آنها پرسید: این چه روزی است؟گفتند: این روز، روز نیكی است، روزی که خداوند بنی اسرائیل را از چنگ دشمن نجات بخشید، لذا موسی علیه السلام این روز را روزه گرفت. آن حضرت صلی الله علیه و سلم فرمود: «من از شما به موسی نزدیكترم».همین بود كه این روز را روزه گرفت و امتش را به روزه گرفتن این روز خجسته امر فرمود. [بخاری 3/58].

منسوخ شدن وجوب روزه ی عاشورا

در ماه شعبان سال دوم هجری خداوند روزه ی ماه مبارک رمضان را بر مسلمانان فرض گردانید، پیامبر صلی الله علیه و سلم یارانش را از روزه ی عاشورا منع نکرد اما فرمود: «این روزی از روزهای خداوند است هر كس می خواهد روزه بگیرد و هر كس نمی خواهد آنرا ترك كند.» [ابی داود 2/818].

 

بنابراین علماء از حدیث مذکور نتیجه می گیرند که روزه در این روز واجب نیست اما سنت و مستحب است و به طوری که از سایر احادیث فهم می شود، گناهان یک سال گذشته را پاک می کند.

عاشورا روزی است که در آن با روزه گرفتن و دعا و استغفار به درگاه خداوند تواب و غفور گناهان یک سال گذشته پاک می شود.

پیامبر صلی الله علیه و سلم در این خصوص می فرماید: «روزه ی روز عاشورا گناهان یک سال گذشته و روزه ی روز عرفه گناهان دوسال [یک سال قبل و یک سال بعد] را از بین می برد.»  [مسلم/ کتاب الصیام[.

مراد از محو گناهان، گناهان صغیره است، اگر گناه صغیره نداشته باشد پس امید است از گناهان كبیره اش كاسته شود، اگر گناه كبیره نیز نداشت پس مرتبه و مقام این مؤمن ارتقاء می یابد. [شرح مسلم از نووی 8/51].

بنابراین پیامبر صلی الله علیه و سلم بر روزه و دعا و استغفار در این روز تأکید فراوان داشتند و می فرمودند: «اگر تا سال بعد زنده بمانم تاسوعا و عاشورا را روزه می گیرم.» [ترمذی/ کتاب الصوم].

از آنجا که یهود نیز این روز را به روزه داری می گذرانند و به منظور عدم تشبه به کفار، پیامبر صلی الله علیه و سلم روز تاسوعا یعنی یک روز قبل از عاشورا و در برخی روایات یک روز بعد از عاشورا را هم روزه می گرفتند و از حدیث فوق همین موضوع فهم می شود.

ابن عباس رضی الله عنهما به نقل از رسول الله صلی الله علیه و سلم می فرماید: «با یهود مخالفت نمایید، روز نهم و دهم (محرم) را روزه بگیرید.» [شعب الایمان از بیهقی 3509].

به همین منظور بهتر است که مسلمانان هم با تأسی از پیامبر صلی الله علیه و سلم با روزه گرفتن در این دو روز (تاسوعا و عاشورا) و استغفار و دعا به درگاه حضرت حق از برکات و فضائل این روزهای مبارک بی نصیب نگردند.

فضائل روز عاشورا

1- روز عاشورا روز مبارك، باعظمت و دارای فضيلت های بی شماری است كه روزه گرفتن در اين روز خجسته ميان همه پيامبران پيشين معروف و مروج بوده است.

2- پيامبر بزرگ اسلام صلی الله عليه و سلم روز عاشورا را گـرامی مـی­داشت و فرا رسيدن اين روز ميمون را انتظـار مـی كشيد. از ابن عباس رضی الله عنهما روايت است كه: «من پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم را ندیدم كه روزه ای را بر دیگر روزه ها بهتر بشمارد و در جستجوی آن باشد، مگر روزه ی عاشورا و این ماه (یعنی ماه رمضان).» [بخاری 2/59].

ام المؤمنین حفصه رضی الله عنها می فرماید: «پیامبر صلی الله علیه و سلم چهار چیز را هیچگاه ترك نمی كرد: روزه ی عاشورا، روزه ی ده روز ذی الحجه، روزه ی سه روز از هرماه و دو ركعت نماز قبل از چاشت.» [سنن نسائی 4/220].

3- گناهان یك سال قبل مورد عفو قرار می گیرد، مشروط بر اینكه از گناهان كبیره اجتناب ورزیده شود. [همانطور که متذکر شدیم منظور از گناهان همان صغائر هستند و باید از کبائر نیز توبه نمود.]

رسول الله صلی الله علیه و سلم می فرماید: «كسی كه یك روز، در راه خـدا (به خـاطر رضای خدا) روزه بگیرد، خداوند رویـش را از آتش دوزخ به اندازه هفتـاد سـال دور نـگه مــی دارد.» [بخاری 2/316].

همچنین در حدیثی قدسی خداوند عزوجل می فرماید:  «هر عمل فرزند آدم برای خود اوست غیر از روزه كه آن برای من است و من پاداش آن را می دهم.» [مسلم 2/807].

به همین منظور پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و سلم به روزه گرفتن بعضی از روزهای سال ترغیب نموده­اند تا سبب كامیابی و سعادت بنده مسلمان در آخرت گردد. پس ای برادر و خواهر مسلمان بیا و با انجام نوافل، محبت و رضایت خداوند متعال را که از گنج های آسمانها و زمین با ارزشتر و گرانقدرتر است، کسب کن زیرا خداوند متعال در حدیثی قدسی می فرماید: «.. و بنده ی من  با هیچ چیز محبوبى نزد من، بهتر از فرائض به من نزدیك نمی شود، و بنده ی من [بعد از واجبات] همچنان با انجام نوافل به من نزدیك می شود تا اینكه من او را دوست می دارم ..»   [صحیح بخاری 6021].

دین کامل گشته است

خداوند قادر متعال دین اسلام را بر ما تمام و به آن برای ما راضی گشت، همانگونه که می فرماید: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِيناً» «امروز دين شما را برايتان كامل كردم و نعمت خود را بر شما تكميل نمودم و اسلام را به عنوان آئين خداپسند برای شما برگزيدم. »مائده/ 3

بنابراین اسلام دینی کامل بوده و هیچ گونه زیادت و کمی را پذیرا نیست چرا که خداوند عالم و حکیم به وسیله ی رسولش صلی الله علیه و سلم تمامی احکام و قوانین را به طور کامل و مفصل بیان نموده و برای هیچ کس جای نوآوری و تجدید در دین باقی نگذاشته است. بنابراین هر کس در اسلام چیزی به وجود آورد که از آن نباشد یا اصلی از اصولش بدان گواهی ندهد، مردود بوده و به آن توجه نمی شود، همانگونه که رسول الله صلی الله علیه و سلم می فرماید: «هر کس عملی را انجام دهد در حالی که امر ما بر آن نباشد آن عمل مردود است.» [متفق علیه]

در این زمینه همچنیـن رسول الله صلی الله علیه و سلم مـی فرماید: «بهترین سخنان، قرآن و بهترین هدایت، هدایت محمد صلی الله علیه و سلم است و بدترین امور نوآوری در دین و هر نوآوری و بدعتی گمراهی است.» [متفق علیه]

بدعتهای رایج در این ایام

این مساله بدین دلیل مورد بحث و کنکاش قرار می گیرد که در برخی جوامع مع الاسف در این روزها و مناسبت های مبارک و پرفضیلت به جای احیای سنت ها و استفاده از ابواب رحمت الهی، عده ای بی خبر و نادان دست به گناه می آلایند و با دست آویز قرار دادن بدعت ها و عرضه ی آن با نام دین و مذهب موجبات ناخشنودی خالق یکتا را فراهم می آورند. در این خصوص ابلیس غدار و حیله گر توانسته سنت را بدعت، و بدعت را سنت به مردم جلوه دهد و تعدادی را بدنبال خود بكشاند.

عاشورا روزی است که با روزه گرفتن در آن، گناهان یكسال قبل محو می گردد ولی شیطان با حیله و نیرنگش نه تنها توانست این روز را نزد برخی غافلان از خط سیر اصلی اش منحرف سازد بلکه موفق شد قربانیانش را مرتكب اعمال ناشایسته و بدعت در دین نماید.

این بندگان غافل به بهانه ی شهادت حسین بن علی رضی الله عنهما دسته جات عزاداری برپا نموده و بر سر و سینه کوفته، گریبان پاره می کنند  و آه و فغان و ناله سر می دهند. در برخی موارد دیده شده که با قمه و زنجیر خود را زخمی کرده و به خود آسیب می رسانند در حالیکه نوحه سرایی و آه و ناله بر مرده از منکرات دین بوده و وعید شدیدی بر آن وارد شده است طوری که در حدیثی پیامبر صلی الله علیه و سلم نوحه خوان و گوش دهنده به آن را لعنت می کند.

پیامبر صلی الله علیه و سلم می فرماید: «هیچ بنده ای نیست که به مصیبتی گرفتار شود و بگوید: إنا لله و إنا إلیه راجعون [همانا ما از اوییم و به سوی او باز می گردیم] خدایا مرا در مصیبتم مزد داده و برایم از آن عوض بهتری قرار بده. مگر اینکه خداوند او را در مصیبتش مزد داده و عوض بهتری برای او قرار می دهد.»

ام سلمه رضی الله عنها می فرماید: «ابوسلمه وفات یافت و چنانچه رسول الله صلی الله علیه و سلم مرا امر کرده بود، گفتم [یعنی گفتم بارالها به من عوضی بهتر از او بده] و خداوند عوضی نیکوتر از او یعنی رسول الله صلی الله علیه و سلم را به من داد.» [مسلم کتاب جنائز].

خداوند متعال و پیامبر گرامیمان صلی الله علیه و سلم به ما نفرموده اند كه بر مرگ پیامبران پیشین بگرییم و آه و ناله سر بدهیم پس چگونه این کار را درباه ی کسانی که از مرتبه ی آنان پایین ترند، انجام دهیم ؟؟

اهل بدعت پا را از این هم فراتر نهاده و  با یاری طلبیدن و استعانت از قبرها و صاحبان آن ها الوهیت خداوند سبحان را مخدوش کرده و مرتکب عمل شنیع شرک می شوند که اگر از عمل خود توبه نکنند و با همان گناه بمیرند از عذاب خداوند منتقم جبار مفری نخواهند یافت.

با تأسف فراوان بدعتگران در این ایام علاوه بر قاتلین امام حسین رضی الله عنه پا را فراتر نهاده و معاویه رضی الله عنه و خلفای راشده رضی الله عنهم و کسان دیگری را که کوچکترین نقشی در این حادثه ی تلخ تاریخی نداشته اند، مورد سب و لعن و نفرین قرار می دهند. در حالیکه همه آن عزیزان در قرآن مورد تجلیل و رضایت پروردگار جهانیان قرار گرفته اند و آن الگوهای همیشه جاوید تاریخ و آن بهترین یاوران رسول الله صلی الله علیه و سلم در حقیقت پرورش یافتگان مکتب نبوت و تبلور قرآن و سنت بودند

خداوند منان در رضایت از یاران پیامبر صلی الله علیه و سلم می فرماید: لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً» «خداوند از مؤمنان راضی گرديد همان دم كه در زير درخت با تو بيعت كردند. خدا می‌دانست آنچه را كه در درون دلهايشان (از صداقت و ايمان و اخلاص و وفاداری به اسلام) نهفته بود، لذا اطمينان خاطری به دلهايشان داد، و فتح نزديكی را (گذشته از نعمت سرمدی آخرت) پاداششان كرد.» فتح/ 18

پیامبر صلی الله علیه و سلم هم در حرمت دشنام و سب یارانش می فرماید: «هیچ کدام از اصحاب مرا دشنام ندهید زیرا اگر یکی از شما به اندازه ی کوه احد طلا انفاق کند به اندازه ی یک مشت آنان و حتی نصف آن هم نمی رسد.»  [صحیح مسلم 4/1967]

جای هیچ شکی نیست که شهادت امام حسین رضی الله عنه دل هر انسان مسلمان و بلکه هر انسان آزاده ای را به درد می آورد چرا که آن حضرت نه تنها از صحابه پیامبر صلی الله علیه و سلم محسوب می شدند، بلکه نوه ی گرامی پیامبر عزیزمان صلی الله علیه و سلم و فرزند علی مرتضی رضی الله عنه آن شیر خدا و زهرای مرضیه رضی الله عنها، بهترین زنان دوعالم، بود، علاوه بر آن در فضیلت امام حسین رضی الله عنه همین بس که پیامبر صلی الله علیه و سلم ایشان و برادر بزرگوارشان، امام حسن رضی الله عنه را سرور و سالار جوانان بهشت نامیدند و همواره آن عزیزان را دوست می داشتند و شکی نیست که اگر ما نیز در آن لحظه ی تاریخی در صحرای کربلا بودیم دفاع از حسین و آل و اهل وی برایمان افتخار بوده و سر و جان خود را فدای قدوم مبارکش می کردیم اما باید بدانیم که غلو و افراط در مقام حسین رضی الله عنه و یا به بهانه ی شهادتش، سب و لعن کردن صحابه رضی الله عنهم نه مورد رضای خداوند متعال و نه رسول الله صلی الله علیه و سلم و نه حسین بن علی رضی الله عنهما است.

باید بدانیم که اسلام دین وسط و اعتدال است و افـراط و تفریـط را نمـی پذیرد، بنابراین لازم است که در خصوص این موضوع پا را از خط قرمزها فراتر ننهاده و موجبات ناراحتی خداوند عزوجل را فراهم نکنیم و دست از بدعت ها بکشیم و بدانیم که هیچ عامل ویران گرى بـراى دیـن مـثـل بـدعـت نیست و بدانیم که لبخند زدن به روی بدعتگر در حقیقت کمک به تخریب دین و ایمان است پس طبق قول پیامبر گرامیان صلی الله علیه و سلم که می فرماید: «دین نصیحت است» امر به معروف و نهی منکر را در این راستا از یاد نبریم.

کلام آخر

برادر و خواهر گرامی سرمایه ی عمر و فرصت های زندگی از کف می رود و همچون ابرهای گذران از آسمان حیات ما می گذرد. باید هشیار بود و از این رهگذر بیشترین بهره را برد و بندگی خدا را کرد که توشه راه اندک است و راه بسیار طولانی و سخت. دنیا ساعت و لحظه ای بیش نیست، بیایید آن را در راه عبادت خدا به کار گیریم و بدانیم که تنگنای زمین و زمان برای دوری از پرستش خدا بهانه نیست:

«يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ أَرْضِي وَاسِعَةٌ فَإِيَّايَ فَاعْبُدُون» ای بندگان مؤمن من! زمين من فراخ است ( و اگر در جائی تحت فشار كفّار و ستمگران بوديد، می‌توانيد به نقاط ديگری مسافرت كنيد) و تنها مرا بپرستيد (چرا كه پرستش توحيدی، رمز آزادگی و سرفرازی است).‏» عنکبوت/ 56

پس ای عزیزان! اکنون که فرصت است و سرمایه عمر عزیز در دست است و طریق سلوک الی الله مفتوح است و درهای رحمت حق باز است و سلامتی و قوت اعضاء و قوا بر قرار است و دار الزَّرع عالم ملک برپاست، بیایید همتی کنیم و قدر این نعم الهی را دریابیم و از آنها استفاده نماییم باشدکه رستگار گردیم.

و آخر دعوانا أن الحمدالله رب العالمین و صلى الله و سلم و بارك على خير المرسلين و حبيب رب العالمين محمد بن عبد الله المبعوث رحمة للعالمين

 ما را از دعای خير خود بی نصيب نكنيد ..

 

و من الله التوفیق

به قلم: نوید صدیقی

 

فایل:

عاشورا
 
 
 
تاريخ 1397-10-15
حجم فايل 391.64 KB
دانلود 77

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
آخرین ویرایش در سه شنبه, 24 ارديبهشت 1398 14:44